جمح ، سهم و عدى بن كعب . احلاف از كمك به مرد زبيدى خوددارى كردند و او را از خود راندند . زبيدى بر فراز كوه ابو قبيس ايستاد و فرياد كمك خواهى سر داد . زبير بن عبد المطلب به پا خاست و براى اين پيمان دعوت كرد . اين پيمان بسته شد . آنان به سراغ عاص بن وائل رفتند و كالاى زبيدى را از او پس گرفتند و به صاحبش برگرداندند . « 1 » أ . امويان و حلف الفضول ابو هريره از حضور امويان در حلف الفضول سخن گفته است ، امّا نه تنها كسى از او در اين باره پيروى نكرده ، بلكه شمارى از مورّخان او را تكذيب نموده‌اند . « 2 » همين طور سخن كسانى كه گفته‌اند : ابو سفيان و عبّاس بن عبد المطلب ، دعوت كنندگان به اين پيمان بودند ، « 3 » به دلايل ذيل مردود است ؛ أ . اين پيمان بر ضدّ امويان بود و عامل آن ، عاص بن وائل سهمى ، متّحد امويان . حال چگونه ابو سفيان در چنين پيمانى شركت مىكند تا چه رسد به اين كه دعوتگر به آن باشد ؟ ! ب . ابو سفيان و عبّاس از نظر سن و نفوذ ، و اعتبار شايستگى لازم براى انجام چنين دعوت مهمّى را نداشتند . ج . محمّد بن جبير بن مطعم هنگام قتل عبد اللّه بن زبير بر عبد الملك مروان وارد شد . عبد الملك به او گفت : ابو سعيد ؛ آيا ما و شما - بنى عبد شمس و بنى نوفل بن عبد مناف - در حلف الفضول نبوديم ؟ پاسخ داد : تو بهتر مىدانى .

--> ( 1 ) . البداية و النهايه ، 2 / 291 - 292 ؛ سيره حلبى ، 1 / 132 ؛ سيره دحلان ، 1 / 53 . ( 2 ) . سيره حلبى ، 1 / 131 ؛ سيره دحلان ، 1 / 53 . ( 3 ) . همان ، منابع .